<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X57n0958"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 958 圆顿宗眼</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 958 圆顿宗眼</title> <author>宋 法登述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">57</idno>.<idno type="no">958</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">圆顿宗眼</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by Mr. Ren Yu-Teng</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，任育腾大德提供基本句读</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>基本句读</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12530"> <charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName> <mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping> <mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>厘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厘-未+牙]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-06-06T13:40:31"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0958.0092b" n="0092b"/> <lb ed="X" n="0092b01"/> <lb ed="X" n="0092b02"/> <lb ed="X" n="0092b03"/> <lb ed="X" n="0092b04"/> <lb ed="X" n="0092b05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 958-A 圆顿宗眼(幷序)</cb:mulu><head>No. 958-A <lb ed="X" n="0092b06"/><lb ed="R101" n="0399a01"/> 圆顿宗眼<note place="inline">幷序</note></head> <lb ed="X" n="0092b07"/> <lb ed="X" n="0092b08"/><lb ed="R101" n="0399a02"/><byline cb:type="author">四明沙门 法登 述</byline> <lb ed="X" n="0092b09"/><lb ed="R101" n="0399a03"/><p xml:id="pX57p0092b0901">学大乘者虽有肉眼乃名<persName>佛</persName>眼。何以故。晓了<anchor xml:id="nkr_note_add_0092b0901" n="0092b0901"/><anchor xml:id="beg0092b0901" n="0092b0901"/>己<anchor xml:id="end0092b0901"/>身有 <lb ed="X" n="0092b10"/><lb ed="R101" n="0399a04"/><persName>佛</persName>性。故虽一切法本来灵妙。非圆诠教旨不能知之。 <lb ed="X" n="0092b11"/><lb ed="R101" n="0399a05"/>此圆诠教旨在于何。即<persName>佛</persName>眼<persName>佛</persName>智是也。<persName>佛</persName>眼观之。全 <lb ed="X" n="0092b12"/><lb ed="R101" n="0399a06"/>生是<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>智照之。无非法界。凡夫博地信教仰理。即 <lb ed="X" n="0092b13"/><lb ed="R101" n="0399a07"/>能用此<persName>佛</persName>眼<persName>佛</persName>智照于诸法。以肉眼即<persName>佛</persName>眼。故今依 <lb ed="X" n="0092b14"/><lb ed="R101" n="0399a08"/>圆顿大乘述其宗要。原于心法。究其体性。明乎道理。 <lb ed="X" n="0092b15"/><lb ed="R101" n="0399a09"/>穷其心遍。谈乎性具。述所传法。明乎三观。显于正宗。 <lb ed="X" n="0092b16"/><lb ed="R101" n="0399a10"/>修性相资。凉池可到。即以十篇名为圆顿宗眼。虽文 <lb ed="X" n="0092b17"/><lb ed="R101" n="0399a11"/>有兼援。意即归圆。宗即要也。盖言圆顿大乘。要在<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0092b18"/><lb ed="R101" n="0399a12"/>眼<persName>佛</persName>智也。今总略题之耳。若得此意。则知吾<persName>佛</persName>一代 <lb ed="X" n="0092b19"/><lb ed="R101" n="0399a13"/>教有所归。祖祖相传。法非虚设。修行入道。得其要也。 <lb ed="X" n="0092b20"/><lb ed="R101" n="0399a14"/>法登不敏。述此管见。少助宗乘。禽鸟向山。涓露入海。 <lb ed="X" n="0092b21"/><lb ed="R101" n="0399a15"/>是此之谓。</p> <lb ed="X" n="0092b22"/><lb ed="R101" n="0399a16"/><p xml:id="pX57p0092b2201">时 <lb ed="X" n="0092b23" type="honorific"/><lb ed="R101" n="0399a17"/>绍熙太岁甲寅闰月五日于福严兰若涌泉阁下序</p></cb:div> <lb ed="X" n="0092b24"/><lb ed="R101" n="0399a18"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0958.0092c" n="0092c"/> <lb ed="X" n="0092c01"/><lb ed="R101" n="0399b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">圆顿宗眼目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0092001" n="0092001"/>圆顿宗眼目次</head> <lb ed="X" n="0092c02"/><lb ed="R101" n="0399b02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0092c0201">宗眼</item><item xml:id="itemX57p0092c0203">原心</item><item xml:id="itemX57p0092c0205">究性</item><item xml:id="itemX57p0092c0207">明道</item> <lb ed="X" n="0092c03"/><lb ed="R101" n="0399b03"/><item xml:id="itemX57p0092c0301">穷遍</item><item xml:id="itemX57p0092c0303">谈具</item><item xml:id="itemX57p0092c0305">所传</item><item xml:id="itemX57p0092c0307">三观</item> <lb ed="X" n="0092c04"/><lb ed="R101" n="0399b04"/><item xml:id="itemX57p0092c0401">正宗</item><item xml:id="itemX57p0092c0403">修性</item></list></cb:div> <lb ed="X" n="0092c05"/> <lb ed="X" n="0092c06"/><cb:mulu type="卷" n="1"/> <lb ed="X" n="0092c07"/><cb:docNumber>No. 958</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0092c08"/><lb ed="R101" n="0399b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">宗眼</cb:mulu><head>宗眼</head> <lb ed="X" n="0092c09"/><lb ed="R101" n="0399b07"/><p xml:id="pX57p0092c0901">论云。始鹿苑。中鹫头。後鹤林。法付摩诃大迦葉。此 <lb ed="X" n="0092c10"/><lb ed="R101" n="0399b08"/>乃明于<persName>如来</persName>正法眼藏吩咐迦葉。次第传授。永永不 <lb ed="X" n="0092c11"/><lb ed="R101" n="0399b09"/>绝者也。所以付迦葉者。以耆年硕德苦行头陀堪绍 <lb ed="X" n="0092c12"/><lb ed="R101" n="0399b10"/>隆故。亦由缘在彼故。然所付之法。为在何处。如何付 <lb ed="X" n="0092c13"/><lb ed="R101" n="0399b11"/>之。大小若何。请试陈之。或曰灵山会上。<persName>世尊</persName>捻华迦 <lb ed="X" n="0092c14"/><lb ed="R101" n="0399b12"/>葉微笑即其相也。此说于竺典殊无稽據。盖後人所 <lb ed="X" n="0092c15"/><lb ed="R101" n="0399b13"/>喩耳。或曰般若转教即是付法。此说亦未见的传之 <lb ed="X" n="0092c16"/><lb ed="R101" n="0399b14"/>相。且般若被加。即空生身子非迦葉也。或曰<persName>如来</persName>处 <lb ed="X" n="0092c17"/><lb ed="R101" n="0399b15"/>处付嘱。岂局一时一处耶。此说通漫之甚。或说<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0092c18"/><lb ed="R101" n="0399b16"/>付衣即付法也。或曰<persName>世尊</persName>入灭。迦葉後来。<persName>佛</persName>现双足 <lb ed="X" n="0092c19"/><lb ed="R101" n="0399b17"/>即是付法。观此二说。<anchor xml:id="nkr_note_add_0092c1901" n="0092c1901"/><anchor xml:id="beg0092c1901" n="0092c1901"/>但<anchor xml:id="end0092c1901"/>可表示而<anchor xml:id="nkr_note_add_0092c1902" n="0092c1902"/><anchor xml:id="beg0092c1902" n="0092c1902"/>已<anchor xml:id="end0092c1902"/>。岂付法相耶。然 <lb ed="X" n="0092c20"/><lb ed="R101" n="0399b18"/>付法之说。苟其相不明。则不知所传是何法耶。而祖 <lb ed="X" n="0092c21"/><lb ed="R101" n="0400a01"/>祖相传如何授受。既不知其要。传授亦难矣。如是则 <lb ed="X" n="0092c22"/><lb ed="R101" n="0400a02"/>但有传持名而无其实也。呜呼。道听途说古人尙且 <lb ed="X" n="0092c23"/><lb ed="R101" n="0400a03"/>讥之。况都不知其所以哉。且<persName>佛</persName>祖之道至今光<g ref="#CB08504">焰</g>特 <lb ed="X" n="0092c24"/><lb ed="R101" n="0400a04"/>盛。岂无其所以而然耶。曰後人生乎异见。乃有教外 <pb ed="X" xml:id="X57.0958.0093a" n="0093a"/> <lb ed="X" n="0093a01"/><lb ed="R101" n="0400a05"/>别传之说。亦谓拈花而<anchor xml:id="nkr_note_add_0093a0101" n="0093a0101"/><anchor xml:id="beg0093a0101" n="0093a0101"/>已<anchor xml:id="end0093a0101"/>。且夫学<persName>佛</persName>者虽教禅教之 <lb ed="X" n="0093a02"/><lb ed="R101" n="0400a06"/>不同。既皆依<persName>佛</persName>。必以<persName>佛</persName>法而为凭准。<persName>佛</persName>法者即迦葉 <lb ed="X" n="0093a03"/><lb ed="R101" n="0400a07"/>所传是也。迦葉所传者莫不始鹿苑中鹫头後鹤林 <lb ed="X" n="0093a04"/><lb ed="R101" n="0400a08"/>之法也。又何时更有别传耶。究其端倪。盖不达其源 <lb ed="X" n="0093a05"/><lb ed="R101" n="0400a09"/>者恐教混于禅。故有别传之说。殊不知别之不可。且 <lb ed="X" n="0093a06"/><lb ed="R101" n="0400a10"/><persName>如来</persName>出现八音四辨。迦葉所传即教法也。此教明其 <lb ed="X" n="0093a07"/><lb ed="R101" n="0400a11"/>心达其理。岂有修行证入过于此也。或谓以心传心。 <lb ed="X" n="0093a08"/><lb ed="R101" n="0400a12"/>不知因何得知此心可传。莫非教之诠乎哉。况又文 <lb ed="X" n="0093a09"/><lb ed="R101" n="0400a13"/>字性離即解脱耶。是知禅教皆指灵山吩咐迦葉所 <lb ed="X" n="0093a10"/><lb ed="R101" n="0400a14"/>传。何得背<persName>佛</persName>祖乎。既不用迦葉所传。何须言其继祖 <lb ed="X" n="0093a11"/><lb ed="R101" n="0400a15"/>也。如此者。幷由不知所传之要。故尔夫传法者乃传 <lb ed="X" n="0093a12"/><lb ed="R101" n="0400a16"/><persName>佛</persName>心要也。当知其要有总有别。别则一代所说之法。 <lb ed="X" n="0093a13"/><lb ed="R101" n="0400a17"/>般若加说备明其相。般若之中二乘虽领而未受也。 <lb ed="X" n="0093a14"/><lb ed="R101" n="0400a18"/>总则法花开权显。实说<persName>佛</persName>知<persName>佛</persName>见。点示诸法本源。自 <lb ed="X" n="0093a15"/><lb ed="R101" n="0400b01"/>性前之所说无非方便。今显真实皆<persName>佛</persName>知见。初周虽 <lb ed="X" n="0093a16"/><lb ed="R101" n="0400b02"/>说迦葉未解。中周譬之以高廣大车。迦葉闻之踊跃 <lb ed="X" n="0093a17"/><lb ed="R101" n="0400b03"/>欢喜领而受之。良以此<persName>佛</persName>知见总一切知见。故云无 <lb ed="X" n="0093a18"/><lb ed="R101" n="0400b04"/>上正法付与迦葉。信解品中委领其要。是知付法之 <lb ed="X" n="0093a19"/><lb ed="R101" n="0400b05"/>相正在灵山。别无他说。<anchor xml:id="nkr_note_add_0093a1901" n="0093a1901"/><anchor xml:id="beg0093a1901" n="0093a1901"/>但<anchor xml:id="end0093a1901"/>点<persName>佛</persName>之知见而<anchor xml:id="nkr_note_add_0093a1902" n="0093a1902"/><anchor xml:id="beg0093a1902" n="0093a1902"/>已<anchor xml:id="end0093a1902"/>。法虽通 <lb ed="X" n="0093a20"/><lb ed="R101" n="0400b06"/>于大小。至此皆归一道。经云。吾今所有。皆是子有。付 <lb ed="X" n="0093a21"/><lb ed="R101" n="0400b07"/>与家业。穷子欢喜。荆溪云。知之与见幷是所有。所以法 <lb ed="X" n="0093a22"/><lb ed="R101" n="0400b08"/>华但总说云<persName>佛</persName>之知见。古人谓之。<persName>世尊</persName>拈花。迦葉微 <lb ed="X" n="0093a23"/><lb ed="R101" n="0400b09"/>笑。莫喩此耶。此<persName>佛</persName>知见。何人不具。何法不然。灵山分 <lb ed="X" n="0093a24"/><lb ed="R101" n="0400b10"/>付在此而<anchor xml:id="nkr_note_add_0093a2401" n="0093a2401"/><anchor xml:id="beg0093a2401" n="0093a2401"/>已<anchor xml:id="end0093a2401"/>。祖祖相传。传此法也。智者大苏悟。悟此 <pb ed="X" xml:id="X57.0958.0093b" n="0093b"/> <lb ed="X" n="0093b01"/><lb ed="R101" n="0400b11"/>法也。纵悬河辨。说此法也。龙树用文字而廣第一義 <lb ed="X" n="0093b02"/><lb ed="R101" n="0400b12"/>谛。廣此法也。摩诃止观不思议。一心三观。照此法也。 <lb ed="X" n="0093b03"/><lb ed="R101" n="0400b13"/>乘是宝乘直至道场。证此法也。达摩单传心印。传此 <lb ed="X" n="0093b04"/><lb ed="R101" n="0400b14"/>法也。大哉此法。禅教之宗源乎。其流虽异其源必同。 <lb ed="X" n="0093b05"/><lb ed="R101" n="0400b15"/>要其所归亦只一也。若逐其流而失其源者。则不知 <lb ed="X" n="0093b06"/><lb ed="R101" n="0400b16"/>所传之要也。如是则辜负<persName>如来</persName>出世。其相传授受之 <lb ed="X" n="0093b07"/><lb ed="R101" n="0400b17"/>道于兹泯矣。若據此道法。法法全彰本来成现。<persName>佛</persName>祖 <lb ed="X" n="0093b08"/><lb ed="R101" n="0400b18"/>未出不欠一毫。<persName>佛</persName>祖虽出不增丝发。燃灯无法与释 <lb ed="X" n="0093b09"/><lb ed="R101" n="0401a01"/>迦。释迦亦无法可说。故云。若言<persName>如来</persName>有所说法则为 <lb ed="X" n="0093b10"/><lb ed="R101" n="0401a02"/>谤<persName>佛</persName>。然不同<persName>佛</persName>祖虽此道何因得知。若知此<anchor xml:id="nkr_note_add_0093b1001" n="0093b1001"/><anchor xml:id="beg0093b1001" n="0093b1001"/>已<anchor xml:id="end0093b1001"/>。<persName>佛</persName>祖 <lb ed="X" n="0093b11"/><lb ed="R101" n="0401a03"/>更无可传。虽然<persName>佛</persName>法无人说。虽慧不能了。若不传法 <lb ed="X" n="0093b12"/><lb ed="R101" n="0401a04"/>度众生。毕竟无能报恩者。则所传之道不可不明也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0093b13"/><lb ed="R101" n="0401a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">原心</cb:mulu><head>原心</head> <lb ed="X" n="0093b14"/><lb ed="R101" n="0401a06"/><p xml:id="pX57p0093b1401">毘陵曰。随缘不变名性。不变随缘名心。是知心之与 <lb ed="X" n="0093b15"/><lb ed="R101" n="0401a07"/>性。其体虽同。其義则别。所以同者。不变即随缘。随缘 <lb ed="X" n="0093b16"/><lb ed="R101" n="0401a08"/>即不变故。所以异者。以由诸法性虽平等。随染净缘。 <lb ed="X" n="0093b17"/><lb ed="R101" n="0401a09"/>故有生<persName>佛</persName>。由净缘故。则顺本性。显于真心。乃成诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0093b18"/><lb ed="R101" n="0401a10"/>由染缘故。迷其本性。成于妄念。乃有众生。故知众生 <lb ed="X" n="0093b19"/><lb ed="R101" n="0401a11"/>之心有真有妄。妄则随染缘故。真则不变之性全不 <lb ed="X" n="0093b20"/><lb ed="R101" n="0401a12"/>变。随缘故。则全真心而为妄念。故曰。全真作妄。妄具 <lb ed="X" n="0093b21"/><lb ed="R101" n="0401a13"/>三千。达此妄心。无一异相。三千宛然。盖由妄念其体 <lb ed="X" n="0093b22"/><lb ed="R101" n="0401a14"/>本真。故四明曰盖指介尔之心。为事理解行之要。深 <lb ed="X" n="0093b23"/><lb ed="R101" n="0401a15"/>有旨哉。是故。要识真心。当体妄念。不得此旨。不知起 <lb ed="X" n="0093b24"/><lb ed="R101" n="0401a16"/>观之处。不达显妙之门。一家宗源成顚乱也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0958.0093c" n="0093c"/> <lb ed="X" n="0093c01"/><lb ed="R101" n="0401a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">究性</cb:mulu><head>究性</head> <lb ed="X" n="0093c02"/><lb ed="R101" n="0401a18"/><p xml:id="pX57p0093c0201">论曰。平等真法界。<persName>佛</persName>不度众生。又曰。真如界内绝生 <lb ed="X" n="0093c03"/><lb ed="R101" n="0401b01"/><persName>佛</persName>之假名。平等性中无自他之形相。此皆言其性也。 <lb ed="X" n="0093c04"/><lb ed="R101" n="0401b02"/>此性人皆言之。而小不同耳。仲尼但曰天命而<anchor xml:id="nkr_note_add_0093c0401" n="0093c0401"/><anchor xml:id="beg0093c0401" n="0093c0401"/>已<anchor xml:id="end0093c0401"/>。盖 <lb ed="X" n="0093c05"/><lb ed="R101" n="0401b03"/>言性之自然。而不云是善恶。至乎荀子乃曰性唯恶 <lb ed="X" n="0093c06"/><lb ed="R101" n="0401b04"/>也。孟子曰性唯善也。杨子则曰其性善恶混也。今谓 <lb ed="X" n="0093c07"/><lb ed="R101" n="0401b05"/>以善恶穷其性者。且是性之情未达性之体也。夫喜 <lb ed="X" n="0093c08"/><lb ed="R101" n="0401b06"/>怒哀惧爱恶欲。此谓七情。莫非善恶之谓也。性具非 <lb ed="X" n="0093c09"/><lb ed="R101" n="0401b07"/>此。吾教言其性者。则非善非恶非迷非悟非因非果 <lb ed="X" n="0093c10"/><lb ed="R101" n="0401b08"/>非内非外。等虚空遍法界无高下之殊。绝自他之相。 <lb ed="X" n="0093c11"/><lb ed="R101" n="0401b09"/>既非迷悟因果。故曰平等也。当知此性乃即事之理 <lb ed="X" n="0093c12"/><lb ed="R101" n="0401b10"/>也。因果凡圣自他皆即理之事也。此理既即理。绝于 <lb ed="X" n="0093c13"/><lb ed="R101" n="0401b11"/>高下之殊。故曰是法平等。此理虽善恶因果而具善 <lb ed="X" n="0093c14"/><lb ed="R101" n="0401b12"/>恶因果。当知众生之心即此性故。故能遍摄诸法。以 <lb ed="X" n="0093c15"/><lb ed="R101" n="0401b13"/>由此性即真如实相之理。此性具乎二義。一者不变 <lb ed="X" n="0093c16"/><lb ed="R101" n="0401b14"/>義。二者不守自性義。不守自性義即随缘也。虽曰随 <lb ed="X" n="0093c17"/><lb ed="R101" n="0401b15"/>缘其实不变。故曰以不改为義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0093c18"/><lb ed="R101" n="0401b16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">明道</cb:mulu><head>明道</head> <lb ed="X" n="0093c19"/><lb ed="R101" n="0401b17"/><p xml:id="pX57p0093c1901">自有以体为道者。有以用为道者。体乃即用之体。用 <lb ed="X" n="0093c20"/><lb ed="R101" n="0401b18"/>乃即体之用。故知体用不可離也。古人所谓天命之 <lb ed="X" n="0093c21"/><lb ed="R101" n="0402a01"/>谓性。率性之谓道。修道之谓教。道也者。不可须臾離。 <lb ed="X" n="0093c22"/><lb ed="R101" n="0402a02"/>可離非道也。是知由性故有道。由道故达性。道既以 <lb ed="X" n="0093c23"/><lb ed="R101" n="0402a03"/>通达为義。是故能率于性。性既遍通。履之为道。道既 <lb ed="X" n="0093c24"/><lb ed="R101" n="0402a04"/>即性。指性即道。故性之与道不一不异也。以不一故。 <pb ed="X" xml:id="X57.0958.0094a" n="0094a"/> <lb ed="X" n="0094a01"/><lb ed="R101" n="0402a05"/>由性故有道。以不异故。即性以为人道。故曰夫子之 <lb ed="X" n="0094a02"/><lb ed="R101" n="0402a06"/>道忠恕而<anchor xml:id="nkr_note_add_0094a0201" n="0094a0201"/><anchor xml:id="beg0094a0201" n="0094a0201"/>已<anchor xml:id="end0094a0201"/>矣。忠谓尽心。恕谓忖<anchor xml:id="nkr_note_add_0094a0202" n="0094a0202"/><anchor xml:id="beg0094a0202" n="0094a0202"/>己<anchor xml:id="end0094a0202"/>度物。尽心即性 <lb ed="X" n="0094a03"/><lb ed="R101" n="0402a07"/>也。忖<anchor xml:id="nkr_note_add_0094a0301" n="0094a0301"/><anchor xml:id="beg0094a0301" n="0094a0301"/>己<anchor xml:id="end0094a0301"/>度物即率于性也。既皆谓之夫子之道。是知 <lb ed="X" n="0094a04"/><lb ed="R101" n="0402a08"/>道有体有用也。若夫<persName>佛</persName>教明道者。如云十方<persName>薄伽梵</persName> <lb ed="X" n="0094a05"/><lb ed="R101" n="0402a09"/>一路涅槃门。一切无碍人一道出生死。道唯一者。由 <lb ed="X" n="0094a06"/><lb ed="R101" n="0402a10"/>一性故。即性为道。故名一道。既云有出。此即以用为 <lb ed="X" n="0094a07"/><lb ed="R101" n="0402a11"/>道。乃即体之用也。若云天下无二道者。即<persName>佛</persName>教名之 <lb ed="X" n="0094a08"/><lb ed="R101" n="0402a12"/>为无上道也。言无上者。由即性故。此乃非迷悟之性 <lb ed="X" n="0094a09"/><lb ed="R101" n="0402a13"/>也。然儒释明道各有小大之不同。儒宗则以尧舜为 <lb ed="X" n="0094a10"/><lb ed="R101" n="0402a14"/>大道。三王为小道。<persName>佛</persName>教则以四时三教为小道。法花 <lb ed="X" n="0094a11"/><lb ed="R101" n="0402a15"/>开权为大道。得为大道者。以顺性故。故曰尧舜性出 <lb ed="X" n="0094a12"/><lb ed="R101" n="0402a16"/>于仁義。但由顺性与力行。非仁義此道。盖不闻<persName>佛</persName>教 <lb ed="X" n="0094a13"/><lb ed="R101" n="0402a17"/>明道。不出乎大慈。此慈称性则曰无缘。故云慈若有 <lb ed="X" n="0094a14"/><lb ed="R101" n="0402a18"/>尽。非无缘慈。慈既无尽。皆由称性。此无缘慈无非实 <lb ed="X" n="0094a15"/><lb ed="R101" n="0402b01"/>相。名为大道。故云慈善根力任运。若是既非作意亦 <lb ed="X" n="0094a16"/><lb ed="R101" n="0402b02"/>非别修。故称无作。初心发此。名无上道。心果满证。此 <lb ed="X" n="0094a17"/><lb ed="R101" n="0402b03"/>亦名无上。向云。道有体有用。亦不出乎修性之谓也。 <lb ed="X" n="0094a18"/><lb ed="R101" n="0402b04"/>以此贯通。凡是圣人说教明道。莫过此也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0094a19"/><lb ed="R101" n="0402b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">穷遍</cb:mulu><head>穷遍</head> <lb ed="X" n="0094a20"/><lb ed="R101" n="0402b06"/><p xml:id="pX57p0094a2001">毘陵曰。既信<anchor xml:id="nkr_note_add_0094a2001" n="0094a2001"/><anchor xml:id="beg0094a2001" n="0094a2001"/>己<anchor xml:id="end0094a2001"/>心有此性。故次示此性非内外遍虚 <lb ed="X" n="0094a21"/><lb ed="R101" n="0402b07"/>空同诸<persName>佛</persName>等虚空。是知众生之心体性周遍。故论曰。 <lb ed="X" n="0094a22"/><lb ed="R101" n="0402b08"/>心体離念離念相者。等虚空界无所不遍。是故众生 <lb ed="X" n="0094a23"/><lb ed="R101" n="0402b09"/>之心即大觉圆常之体。此体即毘卢遮那遍一切处。 <lb ed="X" n="0094a24"/><lb ed="R101" n="0402b10"/>无有一法非我心也。故曰遊心法界如虚空。则知诸 <pb ed="X" xml:id="X57.0958.0094b" n="0094b"/> <lb ed="X" n="0094b01"/><lb ed="R101" n="0402b11"/><persName>佛</persName>之境界。当知此心廣大无边无所不至。以无始<anchor xml:id="nkr_note_add_0094b0101" n="0094b0101"/><anchor xml:id="beg0094b0101" n="0094b0101"/>已<anchor xml:id="end0094b0101"/> <lb ed="X" n="0094b02"/><lb ed="R101" n="0402b12"/>来不知心遍。故曰局我遮那唯除阴质。内须知十方 <lb ed="X" n="0094b03"/><lb ed="R101" n="0402b13"/>虚空不離我心。故经曰。空生大觉中。如海一沤发。苟 <lb ed="X" n="0094b04"/><lb ed="R101" n="0402b14"/>不识心遍。则具義难彰。非但此心周遍。当知一切诸 <lb ed="X" n="0094b05"/><lb ed="R101" n="0402b15"/>法亦然。故曰学者纵知内心具三千法。不知我心遍 <lb ed="X" n="0094b06"/><lb ed="R101" n="0402b16"/>彼三千。彼彼三千互遍亦尔。应照理体本无四性。心 <lb ed="X" n="0094b07"/><lb ed="R101" n="0402b17"/><persName>佛</persName>众生三无差别。故能擧一全收。彼彼互入无所障 <lb ed="X" n="0094b08"/><lb ed="R101" n="0402b18"/>碍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0094b09"/><lb ed="R101" n="0403a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">谈具</cb:mulu><head>谈具</head> <lb ed="X" n="0094b10"/><lb ed="R101" n="0403a02"/><p xml:id="pX57p0094b1001">众生之心既遍一切。则知一切诸法皆心本具。故曰。 <lb ed="X" n="0094b11"/><lb ed="R101" n="0403a03"/>阿鼻依正全处极圣之自心。毘卢身土不逾凡下之 <lb ed="X" n="0094b12"/><lb ed="R101" n="0403a04"/>一念。又经曰。不知色身外洎山河虚空。皆是妙明真 <lb ed="X" n="0094b13"/><lb ed="R101" n="0403a05"/>身中物。是知百界千如三千世间一念具足。无非唯 <lb ed="X" n="0094b14"/><lb ed="R101" n="0403a06"/>心而<anchor xml:id="nkr_note_add_0094b1401" n="0094b1401"/><anchor xml:id="beg0094b1401" n="0094b1401"/>已<anchor xml:id="end0094b1401"/>。是则一切诸法彼彼具足。故四明曰。万象之 <lb ed="X" n="0094b15"/><lb ed="R101" n="0403a07"/>色既许心具。千差之心何妨色具。何故尔耶。以由诸 <lb ed="X" n="0094b16"/><lb ed="R101" n="0403a08"/>法皆法界故。故能具足一切诸法。彼彼莊严所以具 <lb ed="X" n="0094b17"/><lb ed="R101" n="0403a09"/>者。皆由遍故。当知诸法与乎一心本无两异。即法是 <lb ed="X" n="0094b18"/><lb ed="R101" n="0403a10"/>心。即心是法。为点示故。故曰心具实无能具所具之 <lb ed="X" n="0094b19"/><lb ed="R101" n="0403a11"/>别也。应知十方三世不離毫端。刹土微尘岂越一念。 <lb ed="X" n="0094b20"/><lb ed="R101" n="0403a12"/>故经曰。身心圆明不动道场。于一毛端遍能含受十 <lb ed="X" n="0094b21"/><lb ed="R101" n="0403a13"/>方国土。是知三千之法一念具足。三千即一念。一念 <lb ed="X" n="0094b22"/><lb ed="R101" n="0403a14"/>即三千。非相生然。非相含然。如物之八相。水之八德。 <lb ed="X" n="0094b23"/><lb ed="R101" n="0403a15"/>方之可知。心具既尔。心变亦然。擧一念心。则生<persName>佛</persName>依 <lb ed="X" n="0094b24"/><lb ed="R101" n="0403a16"/>正宛然。故知一念一心事理具足。幷由理具。方有事 <pb ed="X" xml:id="X57.0958.0094c" n="0094c"/> <lb ed="X" n="0094c01"/><lb ed="R101" n="0403a17"/>用。其義可知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0094c02"/><lb ed="R101" n="0403a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">所传</cb:mulu><head>所传</head> <lb ed="X" n="0094c03"/><lb ed="R101" n="0403b01"/><p xml:id="pX57p0094c0301"><persName>佛</persName>之一化从上而下。所传之法擧要言之。不出三观。 <lb ed="X" n="0094c04"/><lb ed="R101" n="0403b02"/>此三观法不思议境即法花甚深境界。点示众生。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0094c05"/><lb ed="R101" n="0403b03"/>之知见。此<persName>佛</persName>知见不出三谛全境。发智返照此境。即 <lb ed="X" n="0094c06"/><lb ed="R101" n="0403b04"/>名三观。乃一家所传。妙解妙行。灵山吩咐。迦葉秉承。 <lb ed="X" n="0094c07"/><lb ed="R101" n="0403b05"/>祖祖相传。无出于此。故摩诃止观挹流寻源。始自大 <lb ed="X" n="0094c08"/><lb ed="R101" n="0403b06"/>觉<persName>世尊</persName>敷扬此道。至乎今师承于龙树。莫不是此三 <lb ed="X" n="0094c09"/><lb ed="R101" n="0403b07"/>观之道。此道体是实相妙理。此理即众生本心。诸法 <lb ed="X" n="0094c10"/><lb ed="R101" n="0403b08"/>体性。能照此理即名为观。观成理显复此性也。禅 <lb ed="X" n="0094c11"/><lb ed="R101" n="0403b09"/>宗虽不明乎三观。要且不出其中。彼曰。直指人心。 <lb ed="X" n="0094c12"/><lb ed="R101" n="0403b10"/>见性成<persName>佛</persName>。直指非妙解。见性非妙行。成<persName>佛</persName>非归源乎。 <lb ed="X" n="0094c13"/><lb ed="R101" n="0403b11"/>然凡夫博地昏散流动。故须修止观。且上达根性即 <lb ed="X" n="0094c14"/><lb ed="R101" n="0403b12"/>心是<persName>佛</persName>不假思惟。岂须滞于境观耶。曰。既知即心是 <lb ed="X" n="0094c15"/><lb ed="R101" n="0403b13"/><persName>佛</persName>。岂離解行之流。若非妙解。焉知心是。若非妙行。焉 <lb ed="X" n="0094c16"/><lb ed="R101" n="0403b14"/>证心是。应知降<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0094c1601" n="0094c1601"/><anchor xml:id="beg0094c1601" n="0094c1601"/>已<anchor xml:id="end0094c1601"/>还。修行之者不離三观之道。故 <lb ed="X" n="0094c17"/><lb ed="R101" n="0403b15"/>荆溪曰。设使印度一圣来仪。未若兜率二生垂降。故 <lb ed="X" n="0094c18"/><lb ed="R101" n="0403b16"/>东阳大士位居等觉。尙以三观四运而为心要。乃至 <lb ed="X" n="0094c19"/><lb ed="R101" n="0403b17"/>云复三观。本宗璎珞補处大士金口亲承。故知一家 <lb ed="X" n="0094c20"/><lb ed="R101" n="0403b18"/>教门远禀<persName>佛</persName>经。复与大士宛如符契。故知三观之道 <lb ed="X" n="0094c21"/><lb ed="R101" n="0404a01"/>非独始行之。所行也章安谓智者说。<anchor xml:id="nkr_note_add_0094c2101" n="0094c2101"/><anchor xml:id="beg0094c2101" n="0094c2101"/>己<anchor xml:id="end0094c2101"/>心中所行法 <lb ed="X" n="0094c22"/><lb ed="R101" n="0404a02"/>门即此法也。然若據迦葉所传。始道树终鹤林一代 <lb ed="X" n="0094c23"/><lb ed="R101" n="0404a03"/>之法。岂独三观而<anchor xml:id="nkr_note_add_0094c2301" n="0094c2301"/><anchor xml:id="beg0094c2301" n="0094c2301"/>已<anchor xml:id="end0094c2301"/>哉。曰。作此疑者不知三观之所 <lb ed="X" n="0094c24"/><lb ed="R101" n="0404a04"/>以也何者。<persName>如来</persName>出世所说法门虽无量。至乎灵山开 <pb ed="X" xml:id="X57.0958.0095a" n="0095a"/> <lb ed="X" n="0095a01"/><lb ed="R101" n="0404a05"/>显皆归<persName>佛</persName>乘。此之<persName>佛</persName>乘即是三谛。既指无量法门皆 <lb ed="X" n="0095a02"/><lb ed="R101" n="0404a06"/>即三谛。故知此三谛理具摄诸法。三观既即三谛而 <lb ed="X" n="0095a03"/><lb ed="R101" n="0404a07"/>立。此观法体具无量法。故荆溪云。故撮十妙为观法 <lb ed="X" n="0095a04"/><lb ed="R101" n="0404a08"/>大体。且十妙既赅括无量法门。此等法门不出三千。 <lb ed="X" n="0095a05"/><lb ed="R101" n="0404a09"/>即此三千为三观之体。则显三观具无量法。故云。止 <lb ed="X" n="0095a06"/><lb ed="R101" n="0404a10"/>观摄一切教一切行等。以显三观之体廣大悉备。横 <lb ed="X" n="0095a07"/><lb ed="R101" n="0404a11"/>竖具足。所以然者。只诸法。法法互具。乃至众生心。亦 <lb ed="X" n="0095a08"/><lb ed="R101" n="0404a12"/>复如是。三千既居一念。即是三观<persName>佛</persName>性。由此<persName>佛</persName>性而 <lb ed="X" n="0095a09"/><lb ed="R101" n="0404a13"/>有三观。故此观摄一切法。罄无不尽。是知三观与诸 <lb ed="X" n="0095a10"/><lb ed="R101" n="0404a14"/>法无异途也。苟不明此。徒说传持。虽禅宗不尙分别。 <lb ed="X" n="0095a11"/><lb ed="R101" n="0404a15"/>但云单传直指。要且不離此道。若谓不然。释迦应有 <lb ed="X" n="0095a12"/><lb ed="R101" n="0404a16"/>二心。迦葉便分两派耶。欲识此意寻宗源。逐派随流 <lb ed="X" n="0095a13"/><lb ed="R101" n="0404a17"/>深不可也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0095a14"/><lb ed="R101" n="0404a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">三观</cb:mulu><head>三观</head> <lb ed="X" n="0095a15"/><lb ed="R101" n="0404b01"/><p xml:id="pX57p0095a1501">荆溪曰。一念无相谓之空。无法不备谓之假。不一不 <lb ed="X" n="0095a16"/><lb ed="R101" n="0404b02"/>异谓之中。自利利他在此而<anchor xml:id="nkr_note_add_0095a1601" n="0095a1601"/><anchor xml:id="beg0095a1601" n="0095a1601"/>已<anchor xml:id="end0095a1601"/>。此乃宗师临终以此 <lb ed="X" n="0095a17"/><lb ed="R101" n="0404b03"/>三观之道示于後昆。以为心要也。夫三观者。智者禀 <lb ed="X" n="0095a18"/><lb ed="R101" n="0404b04"/>之于南嶽。南嶽传之于北齐。北齐承之于龙树。故曰。 <lb ed="X" n="0095a19"/><lb ed="R101" n="0404b05"/>文师用心一依释论。若究其根源。非唯始自龙树而 <lb ed="X" n="0095a20"/><lb ed="R101" n="0404b06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0095a2001" n="0095a2001"/><anchor xml:id="beg0095a2001" n="0095a2001"/>已<anchor xml:id="end0095a2001"/>。故義例云。况复三观本宗璎珞。補处大士金口亲 <lb ed="X" n="0095a21"/><lb ed="R101" n="0404b07"/>承。信知本自于大觉<persName>世尊</persName>也。然三观所出。或云璎珞。 <lb ed="X" n="0095a22"/><lb ed="R101" n="0404b08"/>或云大品。或云智论。或云中论。的指若何。曰。三观之 <lb ed="X" n="0095a23"/><lb ed="R101" n="0404b09"/>法。其文出璎珞大品。義旨归于法花圆顿。传之于诸 <lb ed="X" n="0095a24"/><lb ed="R101" n="0404b10"/>祖。赞之于龙树。廣之于天台。故四念处云。若论数整 <pb ed="X" xml:id="X57.0958.0095b" n="0095b"/> <lb ed="X" n="0095b01"/><lb ed="R101" n="0404b11"/>足须依璎珞。若扶三观次第须依大品璎珞。经云。从 <lb ed="X" n="0095b02"/><lb ed="R101" n="0404b12"/>假入空二谛观。从空入假平等观。二观为方便得入 <lb ed="X" n="0095b03"/><lb ed="R101" n="0404b13"/>中道。第一義谛观出于大品者。经云。欲以道慧。具足 <lb ed="X" n="0095b04"/><lb ed="R101" n="0404b14"/>道种慧。当学般若。欲以道种慧。具足一切智。当学般 <lb ed="X" n="0095b05"/><lb ed="R101" n="0404b15"/>若。欲以一切智具足一切种智。当学般若。欲以一切 <lb ed="X" n="0095b06"/><lb ed="R101" n="0404b16"/>种智断烦恼及习。当学般若。欲以道慧<note place="inline">空</note>。欲以道种 <lb ed="X" n="0095b07"/><lb ed="R101" n="0404b17"/>慧<note place="inline">假</note>。欲以一切智具足一切种<note place="inline">中</note>。欲以一切种智断 <lb ed="X" n="0095b08"/><lb ed="R101" n="0404b18"/>烦恼及习<note place="inline">惑尽智显</note>。準此二经皆明三观。故云本宗璎珞。 <lb ed="X" n="0095b09"/><lb ed="R101" n="0405a01"/>又云。以大品为观法。也言義旨归于法花。圆顿者以 <lb ed="X" n="0095b10"/><lb ed="R101" n="0405a02"/>由开权显实。诸教咸会。无非一心三观。故也。義例云。 <lb ed="X" n="0095b11"/><lb ed="R101" n="0405a03"/>以法花为宗骨。是此之谓乎。传之于诸祖者。迦葉<anchor xml:id="nkr_note_add_0095b1101" n="0095b1101"/><anchor xml:id="beg0095b1101" n="0095b1101"/>已<anchor xml:id="end0095b1101"/> <lb ed="X" n="0095b12"/><lb ed="R101" n="0405a04"/>下所传即此道也。言赞之于龙树者。大品既有三智 <lb ed="X" n="0095b13"/><lb ed="R101" n="0405a05"/>之文。经文似如次第智论。释此取意。言之三智。实在 <lb ed="X" n="0095b14"/><lb ed="R101" n="0405a06"/>一心中得三智。既在一心。智由观成。非一心三观何 <lb ed="X" n="0095b15"/><lb ed="R101" n="0405a07"/>能成于一心三智。故智既在。以智显观。亦见三观一 <lb ed="X" n="0095b16"/><lb ed="R101" n="0405a08"/>心也。以智论为指南。其在兹乎。但中论直明三观不 <lb ed="X" n="0095b17"/><lb ed="R101" n="0405a09"/>说一心。故曰。因缘所生法。我说即是空。亦名为假名。 <lb ed="X" n="0095b18"/><lb ed="R101" n="0405a10"/>亦名中道義。此文虽傍通诸教。義正归圆何者。既云 <lb ed="X" n="0095b19"/><lb ed="R101" n="0405a11"/>即空。又云亦名假名等。显只于一法。便是有三。岂非 <lb ed="X" n="0095b20"/><lb ed="R101" n="0405a12"/>圆義耶。但不显说一心。故更用三智实在一心之文。 <lb ed="X" n="0095b21"/><lb ed="R101" n="0405a13"/>显乎三观亦一心也。是知赞之于龙树其義明矣。既 <lb ed="X" n="0095b22"/><lb ed="R101" n="0405a14"/>部通诸教祖师。释義不妨随文用与。故云。若四句对 <lb ed="X" n="0095b23"/><lb ed="R101" n="0405a15"/>教自是别途。或者疑曰未审北齐正依何文耶。为智 <lb ed="X" n="0095b24"/><lb ed="R101" n="0405a16"/>论耶。为中论耶。若云中观。止观那云文师用心一依 <pb ed="X" xml:id="X57.0958.0095c" n="0095c"/> <lb ed="X" n="0095c01"/><lb ed="R101" n="0405a17"/>释论。若云释论。且今家正是宗于中论观法。岂是释 <lb ed="X" n="0095c02"/><lb ed="R101" n="0405a18"/>论耶。今谓北齐宗于中论四句观法。复以智论三智 <lb ed="X" n="0095c03"/><lb ed="R101" n="0405b01"/>实在一心之文。显之成乎一心三观也。止观及荆溪 <lb ed="X" n="0095c04"/><lb ed="R101" n="0405b02"/>但云。释论智论者以由中论之中略出。故总言智论 <lb ed="X" n="0095c05"/><lb ed="R101" n="0405b03"/>等也。辅行云付法。传云龙树造大无畏论有十万偈。 <lb ed="X" n="0095c06"/><lb ed="R101" n="0405b04"/>中论从彼略出大纲有五百偈。今藏中靑目注者是 <lb ed="X" n="0095c07"/><lb ed="R101" n="0405b05"/>也。疑曰。灵山会上法付迦葉。中论观法自属于般若。尽 <lb ed="X" n="0095c08"/><lb ed="R101" n="0405b06"/>传之于龙树。若尔。则迦葉<anchor xml:id="nkr_note_add_0095c0801" n="0095c0801"/><anchor xml:id="beg0095c0801" n="0095c0801"/>已<anchor xml:id="end0095c0801"/>下龙树之前所传非三 <lb ed="X" n="0095c09"/><lb ed="R101" n="0405b07"/>观耶。曰。般若虽付未之受也。至乎法花方能信解。般 <lb ed="X" n="0095c10"/><lb ed="R101" n="0405b08"/>若虽说。犹未发挥。至乎龙树方赞述之。龙树乃灭。後 <lb ed="X" n="0095c11"/><lb ed="R101" n="0405b09"/>判教者非以法花之意显乎般若之文。乃明一心三 <lb ed="X" n="0095c12"/><lb ed="R101" n="0405b10"/>观。当知灵山根利不必委明。例如性相二空。经中但 <lb ed="X" n="0095c13"/><lb ed="R101" n="0405b11"/>说一句而<anchor xml:id="nkr_note_add_0095c1301" n="0095c1301"/><anchor xml:id="beg0095c1301" n="0095c1301"/>已<anchor xml:id="end0095c1301"/>。开四句者为钝根故。故云中论观法但 <lb ed="X" n="0095c14"/><lb ed="R101" n="0405b12"/>被末代钝根是也。灵山虽不委明機缘。不妨领会。以 <lb ed="X" n="0095c15"/><lb ed="R101" n="0405b13"/>由昔曾说。故灭後。诸祖既有典型更相授。故云传之 <lb ed="X" n="0095c16"/><lb ed="R101" n="0405b14"/>于诸祖也。若據灵山会上。但<persName>佛</persName>之知见迦葉传之。何 <lb ed="X" n="0095c17"/><lb ed="R101" n="0405b15"/>以具三观之義耶。曰<persName>佛</persName>之知见莫非三谛<persName>佛</persName>性。既以 <lb ed="X" n="0095c18"/><lb ed="R101" n="0405b16"/>此法点示众生。欲入此道莫非以观照之。以照此故。 <lb ed="X" n="0095c19"/><lb ed="R101" n="0405b17"/>即名三观。是知灵山虽不委明。義亦具矣。故迦葉所 <lb ed="X" n="0095c20"/><lb ed="R101" n="0405b18"/>传。传之诸祖。但龙树释经委明之也。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0095c2001" n="0095c2001"/><anchor xml:id="beg0095c2001" n="0095c2001"/>已<anchor xml:id="end0095c2001"/>前诸祖不 <lb ed="X" n="0095c21"/><lb ed="R101" n="0406a01"/>传此道矣。言廣之于天台者。摩诃止观莫不廣明三 <lb ed="X" n="0095c22"/><lb ed="R101" n="0406a02"/>观之法也。疑曰。璎珞三观似如次第。何以今家以此 <lb ed="X" n="0095c23"/><lb ed="R101" n="0406a03"/>次第之法而为所传。曰。圆顿之法。别无其体。即指次 <lb ed="X" n="0095c24"/><lb ed="R101" n="0406a04"/>第为不次第。况复璎珞次第文後亦有三观法界之 <pb ed="X" xml:id="X57.0958.0096a" n="0096a"/> <lb ed="X" n="0096a01"/><lb ed="R101" n="0406a05"/>说。岂非圆意乎。当以意会。不以文拘。既部在方等。尊 <lb ed="X" n="0096a02"/><lb ed="R101" n="0406a06"/>极唯圆。據勝为论。即圆三观也。故知一家所传三观 <lb ed="X" n="0096a03"/><lb ed="R101" n="0406a07"/>之道。出自于<persName>佛</persName>经。传于诸祖。赞之于龙树。廣之于天 <lb ed="X" n="0096a04"/><lb ed="R101" n="0406a08"/>台也。疑者曰。若谓天台所传亦三观者。且摩诃止观 <lb ed="X" n="0096a05"/><lb ed="R101" n="0406a09"/>正明观法不思议境。于修德境中明于修相。祖述龙 <lb ed="X" n="0096a06"/><lb ed="R101" n="0406a10"/>树但说性相空观而<anchor xml:id="nkr_note_add_0096a0601" n="0096a0601"/><anchor xml:id="beg0096a0601" n="0096a0601"/>已<anchor xml:id="end0096a0601"/>。何以见得具于三观耶。曰天 <lb ed="X" n="0096a07"/><lb ed="R101" n="0406a11"/>台所说三观只恐得空。诸法既空。当处宛然。不一不 <lb ed="X" n="0096a08"/><lb ed="R101" n="0406a12"/>异。即具三观。所以修德境中虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0096a0801" n="0096a0801"/><anchor xml:id="beg0096a0801" n="0096a0801"/>但<anchor xml:id="end0096a0801"/>明空。即具三也。故 <lb ed="X" n="0096a09"/><lb ed="R101" n="0406a13"/>止观于三境之後。结成三观。意显此矣。例如法花三 <lb ed="X" n="0096a10"/><lb ed="R101" n="0406a14"/>昧仪中明于观法。但四句亦只明空便具三观。何以 <lb ed="X" n="0096a11"/><lb ed="R101" n="0406a15"/>故见得具三耶。如四明云。法花三昧仪中略明三观。 <lb ed="X" n="0096a12"/><lb ed="R101" n="0406a16"/>即有九种证相。斯为明據。是知一家所明观法亦不 <lb ed="X" n="0096a13"/><lb ed="R101" n="0406a17"/>出于三观也。大哉。此道真复性还源之要術者也。虽 <lb ed="X" n="0096a14"/><lb ed="R101" n="0406a18"/>众生皆有<persName>佛</persName>之知见。若不以此道照之。何由开悟。<anchor xml:id="nkr_note_add_0096a1401" n="0096a1401"/><anchor xml:id="beg0096a1401" n="0096a1401"/>但<anchor xml:id="end0096a1401"/> <lb ed="X" n="0096a15"/><lb ed="R101" n="0406b01"/>不得意者指为文字之学。谓非穷理尽性之道。哀哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0096a16"/><lb ed="R101" n="0406b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">正宗</cb:mulu><head>正宗</head> <lb ed="X" n="0096a17"/><lb ed="R101" n="0406b03"/><p xml:id="pX57p0096a1701">四明曰。盖指介尔之心为事理解行之要。大哉。此说 <lb ed="X" n="0096a18"/><lb ed="R101" n="0406b04"/>括尽摩诃止观之大旨也。中兴教观不在兹乎。深得 <lb ed="X" n="0096a19"/><lb ed="R101" n="0406b05"/>天台之道非此说乎。然若论诸法比比具足。法法互 <lb ed="X" n="0096a20"/><lb ed="R101" n="0406b06"/>趣。所以独指心者。盖有意焉。亦对治而<anchor xml:id="nkr_note_add_0096a2001" n="0096a2001"/><anchor xml:id="beg0096a2001" n="0096a2001"/>已<anchor xml:id="end0096a2001"/>。所以有意 <lb ed="X" n="0096a21"/><lb ed="R101" n="0406b07"/>者。心为造法之源。入道之要易绝念。故就迷点示人 <lb ed="X" n="0096a22"/><lb ed="R101" n="0406b08"/>之返本还源。故所以对治者。四念处云。上界众生多 <lb ed="X" n="0096a23"/><lb ed="R101" n="0406b09"/>著心。故令观外色。下界众生多著外色。令观内心。所 <lb ed="X" n="0096a24"/><lb ed="R101" n="0406b10"/>以经论多明观心。疑曰。以何義故得知一家宗途。唯 <pb ed="X" xml:id="X57.0958.0096b" n="0096b"/> <lb ed="X" n="0096b01"/><lb ed="R101" n="0406b11"/>指一念为事理解行之要耶。曰。此皆天台之宗旨也。 <lb ed="X" n="0096b02"/><lb ed="R101" n="0406b12"/>如摩诃止观初乘观法明乎一念三千。此之三千有 <lb ed="X" n="0096b03"/><lb ed="R101" n="0406b13"/>事有理。故引花严心造证之。荆溪云。言心造者。有乎 <lb ed="X" n="0096b04"/><lb ed="R101" n="0406b14"/>二意。一者约理。二者约事。既指一念具此事理。是故 <lb ed="X" n="0096b05"/><lb ed="R101" n="0406b15"/>四明得此意故。故指一念为事理解行之要也。若得 <lb ed="X" n="0096b06"/><lb ed="R101" n="0406b16"/>此意。则一家境观之道可擧而行。入道之门。还源之 <lb ed="X" n="0096b07"/><lb ed="R101" n="0406b17"/>径。莫不由此也。若撥弃妄念别求義路。何异弃冰而 <lb ed="X" n="0096b08"/><lb ed="R101" n="0406b18"/>求水哉。众生何时得成<persName>佛</persName>耶。是知不遵四明之说不 <lb ed="X" n="0096b09"/><lb ed="R101" n="0407a01"/>会天台之旨。不会天台之旨不达经论之意。为令众 <lb ed="X" n="0096b10"/><lb ed="R101" n="0407a02"/>生之言翻成无用。古人所谓差之毫<g ref="#CB12530">厘</g><anchor xml:id="nkr_note_orig_0096001" n="0096001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0096001" n="0096001"/><anchor xml:id="beg0096001" n="0096001"/>失<anchor xml:id="end0096001"/>于千里。可 <lb ed="X" n="0096b11"/><lb ed="R101" n="0407a03"/>诫哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0096b12"/><lb ed="R101" n="0407a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">修性</cb:mulu><head>修性</head> <lb ed="X" n="0096b13"/><lb ed="R101" n="0407a05"/><p xml:id="pX57p0096b1301">毘陵曰。说理则泯彼阶差。谈行则积功方达。此乃明 <lb ed="X" n="0096b14"/><lb ed="R101" n="0407a06"/>修性之说。无修不显。无性不立。是故修性之道不可 <lb ed="X" n="0096b15"/><lb ed="R101" n="0407a07"/>不明也。凡经论所谈法门不出此二。非无二法。<persName>佛</persName>出 <lb ed="X" n="0096b16"/><lb ed="R101" n="0407a08"/>世。意不备矣。故曰。性虽本尔。藉智起修。由修照性。由 <lb ed="X" n="0096b17"/><lb ed="R101" n="0407a09"/>性发修。若據性而论。则众生诸<persName>佛</persName>本无高下。依正色 <lb ed="X" n="0096b18"/><lb ed="R101" n="0407a10"/>心岂有差别。可谓法界平等迷悟同途。众生本来是 <lb ed="X" n="0096b19"/><lb ed="R101" n="0407a11"/><persName>佛</persName>。诸<persName>佛</persName>无可说约性。虽尔对修。不然。岂有自然释迦 <lb ed="X" n="0096b20"/><lb ed="R101" n="0407a12"/>天然弥勒。不假修行。三德秘藏何由得证。故有凡圣 <lb ed="X" n="0096b21"/><lb ed="R101" n="0407a13"/>因果之不同。自他高下之异尔。虽然不同。要且二而 <lb ed="X" n="0096b22"/><lb ed="R101" n="0407a14"/>不二。虽然不二。不妨不二而二。據性则全修在性。起 <lb ed="X" n="0096b23"/><lb ed="R101" n="0407a15"/>修则全性成修。修性一如。无复别体。凡圣虽分高下。 <lb ed="X" n="0096b24"/><lb ed="R101" n="0407a16"/>而泯高下之殊。迷悟虽则同途。不妨迷悟之别。以真 <pb ed="X" xml:id="X57.0958.0096c" n="0096c"/> <lb ed="X" n="0096c01"/><lb ed="R101" n="0407a17"/>如不守自性。则知全性成修。真如不失自体则全修 <lb ed="X" n="0096c02"/><lb ed="R101" n="0407a18"/>成性。是故修性之道不可得而议焉。其不知者。纔言 <lb ed="X" n="0096c03"/><lb ed="R101" n="0407b01"/>即心是<persName>佛</persName>便废修行。或闻<persName>佛</persName>道长远者<anchor xml:id="nkr_note_add_0096c0301" n="0096c0301"/><anchor xml:id="beg0096c0301" n="0096c0301"/>已<anchor xml:id="end0096c0301"/>绝分。皆由 <lb ed="X" n="0096c04"/><lb ed="R101" n="0407b02"/>不了修性之说故尔。是知经论所明不出此二。能知 <lb ed="X" n="0096c05"/><lb ed="R101" n="0407b03"/>此者可与论道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0096c06"/><lb ed="R101" n="0407b04"/> <lb ed="X" n="0096c07"/><lb ed="R101" n="0407b05"/><cb:juan fun="close" n="2"><cb:jhead>圆顿宗眼<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0092b0901" to="#end0092b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0092c1901" to="#end0092c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0092c1902" to="#end0092c1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0093a0101" to="#end0093a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0093a1901" to="#end0093a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0093a1902" to="#end0093a1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0093a2401" to="#end0093a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0093b1001" to="#end0093b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0093c0401" to="#end0093c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094a0201" to="#end0094a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094a0202" to="#end0094a0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094a0301" to="#end0094a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094a2001" to="#end0094a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094b0101" to="#end0094b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094b1401" to="#end0094b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094c1601" to="#end0094c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094c2101" to="#end0094c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094c2301" to="#end0094c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0095a1601" to="#end0095a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0095a2001" to="#end0095a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0095b1101" to="#end0095b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0095c0801" to="#end0095c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0095c1301" to="#end0095c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0095c2001" to="#end0095c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096a0601" to="#end0096a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096a0801" to="#end0096a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0096a1401" to="#end0096a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0096a2001" to="#end0096a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096001" to="#end0096001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">失</lem><rdg wit="#wit.orig">告</rdg></app> <app from="#beg0096c0301" to="#end0096c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0096001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0096001">失【CB】，告【卍续】，告当作失</note> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0092001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0092001">目录新作</note> <note n="0096001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0096001">告当作失</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0092b0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0092b0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0092c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0092c1901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0092c1902" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0092c1902">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0093a0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0093a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0093a1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0093a1901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0093a1902" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0093a1902">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0093a2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0093a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0093b1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0093b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0093c0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0093c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0094a0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0094a0202" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094a0202">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0094a0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094a0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0094a2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094a2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0094b0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0094b1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0094c1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0094c2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094c2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0094c2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0095a1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0095a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0095a2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0095a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0095b1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0095b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0095c0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0095c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0095c1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0095c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0095c2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0095c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0096a0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0096a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0096a0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0096a0801">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0096a1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0096a1401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0096a2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0096a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0096c0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0096c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>